Traditionele ontwikkelingshulp werkt gewoon niet
De intermediair heeft een interessant artikel geplaatst dat terecht de vraag aansnijdt of de traditionele ontwikkelingshulp nog wel voldoet. Allereerst een korte introductie op dit artikel door de makers van deze website.
De nadelen van de huidige ontwikkelingshulp situatie vatten wij in het kort als volgt samen;
Wij roepen dan ook op om alle Goede Doelen die zich richten op ontwikkelingshulp met terughoudendheid te bekijken en eens goed na te denken wat bijvoorbeeld ingrepen zoals militaire inventies van Westerse landen - naast hun geopolitieke doelen - bijdragen aan ontwikkelingshulp.
Een miljard achterblijvers Flip Vuijsje
Aan de Britse soldaat die ver van huis strijdt, kan de zanger Bono nog eens een voorbeeld nemen. Waar Bono elke G8-vergadering luidkeels komt verstoren met simplistische pleidooien voor ‘meer geld’ voor de armen in de wereld, en daarbij alle aandacht van de wereldpers opeist, gebeurde in 2002 in Sierra Leone iets waar die armen écht wat aan hebben. Buiten het blikveld van diezelfde wereldpers; en sindsdien genegeerd door de wereldopinie, gefixeerd als die is op de militaire tegenslagen in Irak. Maar even zo goed: een groot succes.
Sierra Leone ligt in West-Afrika, is bijna het armste land ter wereld en leed tien jaar onder een extreem destructieve gangsterrebellie waaraan pas met hulp van buiten een eind kon worden gemaakt - was getekend: Tony Blair. Een beter voorbeeld van effectieve hulp aan een arm land bestaat niet.
Het rendement op deze gewapende interventie bedroeg drieduizend procent: de economische opbrengsten van de herstelde orde, voor Sierra Leone plus omringende landen, zijn dertig keer groter dan de door de Britten gemaakte kosten. Die financiële analyse komt van Paul Collier, economie-hoogleraar in Oxford en voormalig directeur development research bij de Wereldbank, in zijn recente boek The Bottom Billion. Dat geeft een nietsverhullend inzicht in de vreselijkste armoede en ellende ter wereld, maar zet ook een boodschap neer van hoop en optimisme.
Om te beginnen, hoewel niet Colliers hoofdthema: globalisering wérkt. Voor 5 miljard van de 6 miljard mensen die wonen in wat wij op één hoop plegen te vegen als ‘de ontwikkelingslanden’. De inwoners dus van landen, China en India voorop, die aansluiting vonden bij een steeds opener wereldeconomie, en die een export-gedreven groei genieten die intussen zodanig is versneld dat de armoede daar een aflopende zaak is.
Maar dat geldt niet voor de één miljard achterblijvers die de pech hebben te wonen in een van bijna zestig, meest kleine, landen waar diezelfde globalisering aan voorbijging. Voor het overgrote deel liggen die in Afrika, waar landen als Tsjaad, Somalië, Burkina Faso, de Centraal-Afrikaanse Republiek en Malawi, om maar wat door de rest van de wereld vergeten uithoeken te noemen, steeds kanslozer gevangen zitten in één of (meestal) meer van vier grote development traps. Die valkuilen zijn: conflict (rebellie, burgeroorlog, binnenlandse terreur); over-afhankelijkheid van één natuurlijke hulpbron (olie, diamanten), die allerlei politiek gangsterdom in de kaart speelt; geografische insluiting, zonder eigen zeekust, door bad neighbours (zoals door criminelen gerunde schurkenstaten); en bovenal: bad governance (corruptie, kleptokratie, et cetera).
De bevolking van deze landen helpen ontsnappen uit dit moeras, is voor het rijke Westen, vindt Paul Collier, behalve morele plicht ook realpolitieke noodzaak: het tolereren van dit soort bronnen van potentieel wereldwijde plagen als ziekte, geweld en terreur is geen optie.
Gelukkig valt er wel degelijk veel te doen, maar dan moet wel eerst bij ons het denken, onder beleidsmakers maar ook in de publieke opinie, radicaal veranderen. Narrow the target and broaden the instruments, is daarbij het devies. Dus alleen nog focussen op die armste één miljard, en de rest van de Derde Wereld aan zijn - snel verbeterende - lot overlaten. En inzien dat die allerarmste landen niet gered kunnen worden met traditionele ‘ontwikkelingshulp’ alléén.
Militaire interventie is zo’n aanvullend instrument dat Paul Collier, dwars tegen de gevestigde wijsheid van nu in, vaker wil zien ingezet. Net als laws and charters die verhinderen dat vanuit het Westen, zoals door Zwitserse banken, nog langer gezellig zaken worden gedaan met corrupte elites in die armste landen.
En ontwikkelingshulp sec, dus direct overhevelen van geld? Ook dat vindt Paul Collier een nuttig instrument. Maar dat werkt alleen als het veel flexibeler en selectiever wordt ingezet dan nu gebeurt. En alleen als het wordt ingezet naast die andere instrumenten, die tezamen recht doen aan het kerngegeven dat de armoede van die armste miljard niet ‘de schuld is’ van de rijke wereld, maar de inzet van een harde strijd die binnen die vreselijke landen wordt gevoerd: tussen enerzijds weerloze burgers en anderzijds de parasitaire elites die daar zo vaak de dienst uitmaken.
En wie dan, zoals de Bono’s van deze wereld, niet verder komt dan alleen maar hard roepen om ‘meer geld’, dat in de praktijk vaak rechtstreeks belandt in de oorlogskas van lokale gangsterregimes, maakt de zaken alleen maar erger.
Wil je vluchtelingen helpen in Nederland? Steun Vluchtenlingenwerk Nederland.
